Zijn honden, carnivoren, omnivoren of opportunisten?

Wat zit er eigenlijk in brok? Brok is makkelijk, daar valt weinig tegen te zeggen. Een zak blijft maanden goed in de kast, je schept een portie in de bak en je weet precies wat het per maand kost. Makkelijk is alleen iets anders dan goed voor elke hond, en dat verschil zit vooral in wat je niet op de zak ziet. Brok is nieuw, de hond is oud Honden leven al meer dan 10.000 jaar met ons samen en aten al die tijd mee met wat er was: restjes vlees, granen, groente en botten. Brok zoals wij het kennen, bestaat pas sinds de jaren vijftig en zestig. Door het leven naast de mens maakt de hond veel meer amylase aan dan de wolf, het enzym dat zetmeel afbreekt. Daardoor verteert hij zetmeel goed en haalt hij veel van wat hij nodig heeft ook uit plantaardige en microbiële bronnen. Wat minder goed bij hem past, is de vorm: elke dag dezelfde droge, harde korrel. Wat is dat "vlees" in brok eigenlijk? Op het etiket staat vaak "vlees en dierlijke bijproducten". In de wet heet dat categorie 3-materiaal, de dierlijke bijproducten met het laagste risico. Van elk slachtdier wordt ongeveer 60% voedsel voor mensen en de overige 40% bijproduct. Een deel daarvan is prima orgaanvlees dat om commerciële redenen niet in de winkel komt. Onder dezelfde noemer vallen ook huiden, hoeven, hoorns, veren, haar en bloed, en delen die zijn afgekeurd voor menselijke consumptie terwijl het dier niet ziek was. Omdat ingrediënten in groepen op het etiket mogen staan, zie je niet welke delen er in jouw zak zitten. Neem de veren. Die zijn ongeveer 7% van het gewicht van een kip en bestaan uit keratine, een eiwit dat een hond van zichzelf nauwelijks verteert. Na sterke verhitting mag het als verenmeel in diervoeder. Hoe goed een hond dat verteert, hangt af van de bewerking en de hoeveelheid. In onderzoek daalde de eiwitverteerbaarheid bij heel hoge percentages verenmeel. Staat er groot "40% vers vlees" op de zak, reken dan even mee. Vers vlees is grotendeels water, en dat water verdwijnt bij het maken van brok. Van die 40% blijft na het drogen zo'n 13 tot 18% over. Om brok na opening maanden tot een jaar stabiel te houden, gebruiken fabrikanten technologische hulpstoffen, zoals antioxidanten, conserveermiddelen, bindmiddelen en smaakstoffen. Voor de houdbaarheid is dat handig, maar het zegt weinig over wat jouw hond nodig heeft. Waar brok vaak wringt 1. Droog en hardBrok bestaat voor ongeveer 10% uit vocht, zelfgekookt eten voor 70 tot 80%. Een hond op brok moet de rest zelf bijdrinken, en dat doet niet elke hond genoeg. In veel brok zit ook extra zout, wat de dorst nog groter maakt. Bij schrokkers en gevoelige honden kunnen de harde korrels het slijmvlies van mond, maag en darmen irriteren. 2. Eén textuur, weinig kauwenBrok gaat er vaak in één hap in, zonder dat er veel te kauwen valt. Kauwen geeft een hond rust, en die afwisseling mist hij als hij jarenlang dezelfde korrel krijgt. Sommige honden eten hun hele leven één soort brok. 3. Hoog verhitBrok wordt onder hitte en druk gemaakt. Daardoor blijft het lang goed, maar er kan een deel van de vitaminen verloren gaan en de eiwitstructuur verandert. Bij het verhitten ontstaan ook Maillard-verbindingen, door dezelfde reactie waardoor een broodkorst bruin kleurt. Het eiwit dat daarin vastzit, wordt slecht verteerd en gaat rotten in de dikke darm. 4. Energierijk, dus snel te veelBrok is compact en bestaat vaak voor zo'n 45% uit koolhydraten. Een klein schepje bevat al veel calorieën, en zonder weegschaal is overgewicht zo ontstaan. De voeradviezen op de zak liggen voor veel honden aan de hoge kant. Wie de hoeveelheid op de verpakking aanhoudt, voert zijn hond makkelijk te dik. 5. Vet dat oxideertNa het openen van de zak kan het vet in de brok oxideren. Ranzig vet ruik je niet altijd, maar het lichaam van je hond merkt het wel. Antioxidanten zoals vitamine E remmen dat, als er genoeg van in zit. "Maar brok is toch goed voor het gebit?" Dat hoor je vaak. In de praktijk schuurt brok vooral langs de puntjes van de tanden. Tandplak is een biofilm, en die haal je alleen weg met echt kauwwerk. Geef je hond daarom één keer per week een goede kluif die past bij zijn formaat en kauwstijl, altijd onder toezicht en nooit gekookte botten. Neem zelf de regie Niet alle brok is slecht. Het helpt wel als je zelf beslist wat er in de voerbak gaat en weet waar het eten uit bestaat. Bij zelf koken kies je de ingrediënten en de herkomst: biologisch, scharrel, lokaal of gewoon uit de supermarkt. Zo kun je bewust kiezen voor: Meer vocht en afwisseling, met eten dat voor 70 tot 80% uit vocht bestaat.Een kleinere pootafdruk. Bij planeetwaardig koken komt maximaal 20% van het eiwit uit dierlijke bronnen (minder mag ook), de rest uit goede plantaardige en microbiële eiwitten.Goede vetten, zoals algenolie als bron van DHA, met vitamine E erbij.Een compleet menu, doorgerekend op eiwit en de verteerbaarheid daarvan, met vitaminen en mineralen afgestemd op wat jouw hond nodig heeft en getoetst aan FEDIAF 2025 en NRC. De jus van Jus'Cani vult aan wat je hond verder nodig heeft, zodat je altijd weet wat er in de voerbak gaat. Wil je het eerst uitproberen, begin dan met het proefpakket: 45 gram jus en recepten op maat voor € 6,95.

door drs. Annette van Weezel Errens Een blije buik, een blije hond In de buik van je hond leeft een hele stad aan bacteriën: de darmflora. Is die in balans, dan zie je dat terug aan de ontlasting, de energie, het humeur en de vacht. Raakt de balans zoek, dan krijg je vaak winderigheid, zachte ontlasting, jeuk of een hond die sneller geprikkeld is. Buik en brein werken samen De darm en de hersenen staan met elkaar in contact via zenuwen, zoals de nervus vagus, en via stoffen die de darmbacteriën maken. Dat heet de darm-hersen-as. Darmbacteriën beïnvloeden bijvoorbeeld de aanmaak van signaalstoffen zoals serotonine, die een rol spelen bij stemming en rust. Goede bacteriën zetten daarnaast vezels om in kortketenige vetzuren, de belangrijkste brandstof voor de cellen van de darmwand. Een goed gevoede darmwand neemt voedingsstoffen beter op. Een darm die niet steeds geprikkeld is, kost het lichaam bovendien minder energie. Een rustige darm gaat bij veel honden dan ook samen met een rustigere én energiekere hond. Buik en huid horen bij elkaar Een stevige slijmlaag en een gezonde darmwand houden ongewenste stoffen buiten. Komen er meer prikkels door de darmwand, dan krijgt ook de huid het zwaarder. Buikklachten en huidklachten komen daarom vaak samen voor. Waarom brok soms lastig is Brok is handig, maar niet elke buik kan er goed tegen. Brok is droog. Het bestaat voor ongeveer 10% uit vocht. De harde korrels kunnen langs het slijmvlies schuren, en bij schrokkers kan dat kleine beschadigingen geven. Brok wordt hoog verhit. Daarbij ontstaan Maillard-verbindingen, en het eiwit dat daarin vastzit, wordt slecht verteerd. Het komt onverteerd in de dikke darm terecht en gaat daar rotten, wat de darmflora uit balans kan brengen. Weinig afwisseling. Een darmflora met veel verschillende bacteriën heeft baat bij afwisseling, terwijl veel honden jarenlang dezelfde brok eten. Je weet niet precies wat erin zit. Achter "vlees en dierlijke bijproducten" kan van alles zitten, van orgaanvlees tot huid, bot en veren. Dierlijke grondstoffen worden vaak al bij de leverancier geconserveerd met zuren of sulfieten die bacteriegroei remmen. Die hoeven niet op het etiket te staan, en ze kunnen ook de goede bacteriën in de darm remmen. Niet elke brok geeft problemen. Heeft je hond last van zijn buik of huid, dan is voeding een van de eerste dingen om naar te kijken, naast een bezoek aan de dierenarts. Waarom vers gekookt vaak beter valt Vers gekookt eten bevat 70 tot 80% vocht en is zachter voor de darm en de slijmvliezen. Je kunt bovendien makkelijk afwisselen in ingrediënten. Met de jus erbij krijgt je hond: Prebiotische vezels, zoals FOS, MOS en bèta-glucanen, die de goede bacteriën voeden. DHA uit algenolie, hetzelfde omega 3-vetzuur als in visolie, maar dan visvrij. DHA werkt ontstekingsremmend en ondersteunt huid en vacht. Alle vitaminen en mineralen afgestemd op jouw hond om de maaltijd compleet te maken En in de recepten zelf letten we op het eiwit: Minder dierlijk eiwit. Bij planeetwaardig koken, met oog voor hond én planeet, komt maximaal 20% van het eiwit uit dierlijke bronnen (minder mag ook). Goed verteerbaar eiwit. Elk recept wordt doorgerekend op eiwit en de verteerbaarheid daarvan. Hoe minder eiwit onverteerd in de dikke darm belandt, hoe minder er gaat rotten. Wat zegt onderzoek? In een Italiaanse studie uit 2024 kregen 167 honden een persoonlijk samengesteld, vers gekookt menu met een vitamine- en mineralensupplement. Na ruim een jaar zagen eigenaren van gezonde honden in 70% van de gevallen een glanzendere, zachtere vacht. Bij honden met chronische darmklachten zag 95% van de eigenaren verbetering. Bij honden met huidklachten was dat 10 van de 12, en de 12 honden met zowel buik- als huidklachten gingen allemaal vooruit. Honden die het menu volhielden, hadden volgens hun eigenaren ook vaker meer energie dan honden die terugschakelden naar hun oude voer. Het gaat om ervaringen van eigenaren, zonder controlegroep, dus het is geen sluitend bewijs. Maar het past goed bij wat je zou verwachten als buik en huid samenwerken. Bron: Pignataro e.a. (2024), Veterinary Sciences 11(9):438 Met Jus'Cani houd jij de regie Jij kookt vers en kiest zelf de ingrediënten. De jus vult aan met vitaminen, mineralen, prebiotica en DHA, en elk recept wordt doorgerekend voor jouw hond en getoetst aan FEDIAF 2025 en NRC. Zo weet je precies wat er in de voerbak gaat, en krijgt de darmflora van je hond elke dag iets om mee te werken. Wil je het eerst uitproberen? Begin dan met het proefpakket: 45 gram jus en recepten op maat voor € 6,95.

Planeetwaardig & dierwaardig voeren met Jus´Canidoor drs. Annette van Weezel Errens Planeetwaardig & dierwaardig voeren met Jus´Cani door drs. Annette van Weezel Errens Wat in de voerbak gaat, telt mee Je wilt goed zorgen voor je hond en tegelijk zuinig zijn op de aarde. Dat is geen kleinigheid, want onze huisdieren eten flink mee van de planeet. Wereldwijd eten honden en katten zo'n 9% van alle dieren uit de veehouderij, in de Verenigde Staten zelfs 20%. Als alle honden ter wereld vleesloos zouden eten, scheelt dat jaarlijks meer broeikasgassen dan het hele Verenigd Koninkrijk in een jaar uitstoot.1 Waarom maximaal 20% dierlijk? Wetenschappers van de EAT-Lancet-commissie hebben uitgerekend hoe we gezond kunnen eten binnen de grenzen van de aarde: het Planetary Health Diet.2 Dat menu is grotendeels plantaardig, met per week bijvoorbeeld 210 gram vis, 210 gram wit vlees, 105 gram rood vlees en 2 eieren. Omgerekend komt zo'n een vijfde van het eiwit uit vlees, vis en ei. Dat menu is gemaakt voor mensen, en een hond is geen mens. Daarom hebben we het niet één-op-één overgenomen, maar als inspiratie gebruikt en elk recept getoetst aan de voedingsnormen voor honden. Zo kwamen we bij Jus'Cani: recepten waarin maximaal 20% van het eiwit uit dierlijke bronnen komt (minder mag ook, iets meeer hebben we ook recepten voor). De vetzuren die een hond anders vooral uit vis haalt, komen dan uit algenolie. Waarom algenolie? Algenolie is een plantaardige bron van DHA, hetzelfde omega 3-vetzuur dat in visolie zit. De vis haalt het zelf ook uit algen, en met algenolie sla je die stap over. Er is dus geen visvangst voor nodig. Een hond kan de plantaardige omega 3 uit bijvoorbeeld lijnzaad maar beperkt omzetten naar DHA, en daarom zit het kant-en-klaar in de Jus. Omdat omega 3-vetten snel oxideren, voegen we altijd vitamine E toe. Wat betekent "maximaal 20% dierlijk"? Je hond krijgt alle bouwstoffen die hij nodig heeft, alleen komen die uit andere bronnen dan hij gewend is. Een klein deel dierlijk eiwit, bijvoorbeeld kip, hart, ei of kwark, voor smaak en eiwit. Vlees is geen voorwaarde: met ei en zuivel kook je vegetarisch, en zonder dierlijke producten vegan. De rest van het eiwit komt uit plantaardige en microbiële bronnen, zoals linzen, erwten, soja en gist. Het vet komt uit algenolie en een beetje plantaardige olie. Zo verklein je de ecologische pootafdruk van je hond, terwijl zijn menu compleet blijft. Wat moet er in de voerbak? Goede eiwitten. Een mix van bronnen voor spieren en vacht. Elk recept wordt doorgerekend op eiwit en de verteerbaarheid daarvan, zodat je hond genoeg binnenkrijgt zonder dat er onverteerd eiwit in de dikke darm belandt. Gezonde vetten. Algenolie voor DHA, in de juiste verhouding met andere oliën. Vitaminen en mineralen. Afgestemd op wat jouw hond nodig heeft en getoetst aan FEDIAF 2025 en NRC. Vezels voor de darm. Prebiotische vezels voeden de goede darmbacteriën. Smaak. Een lekkere geur en een fijne textuur, ook voor kieskeurige eters. Zo stap je rustig over Begin met mengen. Geef de eerste dagen een halve portie van het nieuwe eten samen met het huidige voer. De Jus zit boordevol goede voedingsstoffen, maar sommige honden moeten even wennen aan de smaak. Weeg de porties af. Dat voorkomt dat je hond ongemerkt te zwaar wordt. Kijk naar je hond. Let op de vacht en de ontlasting. Houd snacks klein, maximaal 10% van wat hij per dag eet. Twijfel je? Vraag het dan aan je dierenarts of aan ons. Waarom Jus'Cani handig is De recepten zijn op maat, met leeftijd, gewicht, activiteit en eventuele overgevoeligheden van je hond erin verwerkt. Je kookt met weinig of geen dierlijk eiwit, en je kliekjes gaan ook op. Zo wordt er minder weggegooid, en bepaal je zelf de herkomst van het dierlijk eiwit. Het menu is compleet en goed verteerbaar, en jij kiest zelf wat er in de pan gaat. En je portemonnee? Planeetwaardig voeren is ook gunstig voor je portemonnee. Plantaardige eiwitbronnen zijn veel goedkoper dan vlees. Vergelijk je de prijs per gram eiwit, en niet per kilo product, dan is het verschil groot: Eiwitbron Prijs per kg (ca.) Eiwit per 100 g Prijs per 100 g eiwit (ca.) Linzen of spliterwten (droog) € 3 24 g € 1,25 Eieren € 5 12 g € 4 Kipfilet € 11 22 g € 5 Rundergehakt € 10 19 g € 5 Biefstuk € 25 21 g € 12 Indicatieve supermarktprijzen, 2026. Eiwit uit peulvruchten kost dus maar een kwart tot een tiende van eiwit uit vlees. Omdat in Jus'Cani maximaal 20% van het eiwit dierlijk is, betaal je voor het grootste deel van het eiwit de plantaardige prijs. Dan kun je voor dat kleine beetje dierlijk eiwit juist kiezen voor kwaliteit: biologisch, uit de buurt, of je eigen kliekjes. Meer lezen Dierenarts en hoogleraar Andrew Knight onderzoekt al jaren de duurzaamheid van dierenvoer: andrewknight.info Over het Planetary Health Diet: Voedingscentrum Bronnen1. Knight, A. (2023). The relative benefits for environmental sustainability of vegan diets for dogs, cats and people. PLOS ONE.2. EAT-Lancet Commission, Planetary Health Diet; Voedingscentrum. Wil je meer weten over planeetwaardig en dierwaardig eten, lees dan het verdrag Planeetwaardig en Dierwaardig van Caring Movement.